Zawsze Kwadrat

piątek

Marudzenie, Postprocessing, Zdjęcia kolorowe

Fotografia mody umarła

Przeczytałem świetny artykuł o Pascalu Danginie – człowieku, który jest dla mnie symbolem końca fotografii mody.

Wszyscy wiemy, że zdjęcia się poprawia – i poprawiało się zawsze. Czy to w ciemni, czy w fotoszopie – nie ważne. Zawsze fotografia, jeśli była robiona świadomie, była subiektywnym zapisem rzeczywistości.

Ale w fotografii mody, w pewnym momencie nastąpił zwrot, który ją zabił.

Fotografia mody umarła.

Doskonałym przykładem i symbolem tej śmierci jest praca człowieka, o nazwisku Pascal Dangin. Niewątpliwie uprawia on wielką sztukę; za co zresztą bierze odpowiednie wynagrodzenie. Niestety, jako artysta jest (wciąż) dość słabo rozpoznawalny.

Dangin to człowiek, który naprawdę przyłożył się do tego, co robi – do pracy z modelkami (czy modelami) poznał anatomię człowieka i potrafi działać niczym mix najlepszych speców od wizerunku oraz najwyższej klasy chirurgów plastycznych.

„Patrzę na kogoś i myślę sobie – moglibyśmy zmienić policzek, jakoś podkreślić owal twarzy, by nadać jej charakteru” — mówi jeden ze współpracujących z Pascalem.

„Nie, nie, to nie policzek – tu trzeba popracować nad szyją!” — odpowiada ten błyskawicznie, i rzeczywiście – to delikatna zmiana „rysunku” szyi poprawia całą wymowę fotografii.

„Ludzie naprawdę powinni poznać budowę ciała – szkieletu i mięśni” — mówi. „Nie ma nic gorszego w retuszu, niż patrzenie na nienaturalne łydki czy kostki. (…)Oglądasz w tych magazynach piękne dziewczyny, którym po prostu brakuje piszczeli, czy ud… i to jest naprawdę dziwne!”

Widać, że wie, co robi. Oczywiście nie tylko delikatnie zmienia rysy, ale wydłuża nogi, poprawia kontrasty, kolory – po prostu tworzy swoje obrazy! Jednak mimo wszystko – we wszystkich magazynach, na billboardach, czy plakatach – to fotograf jest wymieniany jako twórca obrazu. Nikt nie zamieszcza informacji o retuszerze.

Dlaczego?

Ludzie mówiąc o nim, używają słów: tłumacz, interpretator, dyrygent; tak naprawdę jednak, czy te obrazy, które przecież różnią się od efektu pracy fotografa z modelką – czy one nie są w rzeczywistości dziełami Pascala? Przecież często bierze on kilka różnych zdjęć po to właśnie, by z nich wszystkich stworzyć finalną „fotografię”, czerpiącą z jednego źródła tło, z drugiego teksturę trawy, z trzeciego budynek…

Pytanie zasadnicze zaczyna brzmieć tak: „Gdzie tam jest miejsce na fotografa?”

Tylko w naciśnięciu spustu, i zagospodarowaniu kadru? Taką rolę ma mieć fotograf w świecie mody? Czy może nawet jeszcze mniej – tylko jako inspiracja dla Pascala i jemu podobnych? Dangin często jeździ na miejsca sesji zdjęciowych, by kierować fotografem.

Ktoś ma jeszcze złudzenia? Fotografia w świecie mody jest martwym truchłem. Nie żyje, ale nikt o tym głośno nie mówi. Bo i po co?

Wiecie, to nie jest kwestia tego, czy fotografie są manipulowane; naprawdę, wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że manipulacja jest wpisana w definicję tworzenia zdjęć.

To jednak jest kwestia już tego, że fotograf niekoniecznie odpowiada za efekt końcowy! Jeśli więc jest tylko dostawcą materiału źródłowego, to czym zastąpić termin „fotografia mody”?

Kate Winslet swego czasu protestowała przeciwko nadmiernemu retuszowi jej sylwetki w brytyjskim GQ. Jako jedna z nielicznych pokazała tylko wymownie, jak wielkie jest przyzwolenie na tego typu „poprawki” w środowisku mody.

Oczywiście, w pewnym momencie Dove wyskoczyło ze słynną kampanią promującą naturalne piękno. Panie i Panowie – cała „ściema” Dove była dziełem Dangina!

„Wiesz ile tam było pracy? Ale to było wyzwanie – sprawić, by było widać zmarszczki, a jednocześnie uwypuklić wewnętrzne piękno” — mówi Pascal z dumą.

Wiecie kogo mi tak naprawdę żal?

Nie, nie modelek, które wyglądają w rzeczywistości zupełnie inaczej niż na okładkach.

Nie żal mi też tych, którzy biorą na poważnie to, co widzą na billboardach.

Żal mi fotografów. Zostają coraz wyraźniej odsuwani na boczny tor – jako wykonawcy, jako dostawcy materiału źródłowego, jako ci, którzy – mimo, że wciąż są ukazywania jako autorzy – nie potrafią powiedzieć, że efekt na rozkładówce jest wynikiem tylko ich pracy i że potrafią samodzielnie to powtórzyć.