Choć zapowiadało się nieźle – ponad 10 minut trwało coś, czego tematem była fotografia. A przynajmniej takie się odnosiło pierwsze wrażenie.

Bo o fotografii – dotarło do mnie – w mediach polskich się po prostu zwykło nie mówić. To znaczy: niby ktoś tam zawsze coś gdzieś napomknie, ale szybko się okazuje, że tak naprawdę coś tu nie gra. Jak nie o sprzęcie, to o… nazwiskach!

Słuchałem kilkuminotowej audycji o wystawie jednego z polskich nestorów. Materiał ponoć sprzed ponad 10 lat, wystawiany powtórnie, a ja go nie znam. Skupiłem się więc na tym, by odczytać ze słów radiowego spikera co to właściwie jest za wystawa. To znaczy: jakie tam są zdjęcia.

Wyobraźcie sobie, że do dziś nie wiem. Małżonka, słuchająca ze mną potwierdziła zgodnie, że o zdjęciach nie było ani słowa! Jak można lubić fotografię, jak można wykształcić w młodych pociąg do zdjęć, skoro w radiu na taki temat przez bite dziesięć minut pieprzy się o nazwisku autora, jego koneksjach z innymi znanymi, o założonych ideach, o planach wydania książki… i ani słowa nie da się wyłuskać, by określić, czy te zdjęcia przedstawiają to, siamto, czy owamto, czy są to raczej kleksy, fotoszopowanki, czy może bardziej klasyczne fotografie czarno-białe. Ja już nie proszę o to, by ktoś wypowiadał się na temat jego subiektywnych odczuć, bo przecież w radiu i telewizji się takich herezji boją, no ale na Boga! – cokolwiek o zdjęciach poproszę!!!

Share and Save

Jednak nie ma to jak poczuć (i odkryć) po raz kolejny mądrość ludową ;)

No więc kiedyś widziałem zdjęcie. Spodobało mi się, choć nie zamierzam tłumaczyć dlaczego – po prostu mnie ujęło. Mimo wszystko zdjęcie, jak sądziłem, było dość łatwe do zrobienia. W szczególności technicznie, ale sam pomysł też chyba nie był zbyt oryginalny. Tak sobie myślałem.

No i znalazłem się w podobnej sytuacji, co autor tamtej fotografii. I postanowiłem – mimo wszystko – zrobić również podobne zdjęcie – z różnych pobudek. Co się okazało? Ha! Oczywiście dopiero wtedy zobaczyłem, że to nie jest takie proste. A tak się wydawało!

Ale nie!

Wiele zdjęć (gdy oceniamy pracę innych) wydaje się prostych i nawet nie podchodzimy do realizacji podobnych. Bo wydają się wręcz zbyt proste. A okazuje się, że czasem warto spróbować zrobić taką prostą fotografię, którą się u kogoś widziało – wtedy człowiek zaczyna doceniać kunszt pierwotnego twórcy.

fot.: Mick Feuerbacher

Share and Save

Otóż jeden z żyjących polskich fotografów powiedział niedawno coś takiego:

(…) Czasem przeglądam te zdjęcia i naprawdę nadziwić się nie mogę, jakie są świetne. Już, już, jestem skłonny pytać z ogniem w oczach kto jest ich autorem, gdy nagle w przebłysku zrozumienia odkrywam, że zrobiłem je sam. Ja wiem, że są klasycy – jakiś Bresson, Avedon czy Erwitt, ale patrząc po ich stykówkach, to naprawdę nie jestem pewien, kto tu sobie radzi lepiej z medium światłoczułym…

I tak w ten deseń.

Myślę, że to błogosławieństwo mieć tak dobrego artystę pochodzącego z Ziemi Polskiej – tylko powstało mi w mózgu pytanie: i co dalej?

Bo wiecie – my tu czasem sobie gadamy o drodze do doskonałości, jak się rozwijać fotograficznie, jak robić lepsze zdjęcia – ale powstaje pytanie: co, jak już dogonimy króliczka?

Co powinien zrobić fotograf, który wspiął się na wyżyny sztuki? Przerzucić się na film?

Czy może winien znaleźć sobie misję nauczania mniej zaawansowanych nawet wtedy, gdy ci twierdzą, że tego nie potrzebują?

PS. Fotograf ów ma już swoje lata, więc to nie była pycha wynikająca z braku doświadczenia. To tak gwoli wyjaśnienia, gdyby ktoś się chciał do tego wątku przyczepić.

Share and Save

Po raz kolejny potykam się o żenadę. Aż mi się nie chce o tym pisać, ale przecież muszę, bo nie mogę zawieść wszystkich moich fanek i fanów, prawda?

Powiedzenie, że fotografia jest dla tych, którzy nie potrafią malować – może czasem zmusić do zastanowienia, śmieszyć, bądź irytować. Ale na dłuższą metę żaden fotograf nie żyje chyba z brzemieniem braku talentu malarskiego (choć depresja jest dość popularną dolegliwością w tych kręgach). Jednak faktem jest, że to, co robimy jest często tak odtwórcze, tak wtórne, tak proste – że niektórzy boją się zastępu małp, który miałby przyjść z toną aparatów i zrobić kupę dobrych zdjeć. Mimo wszystko tak się nie dzieję (jeszcze).

I wszystko byłoby okej, gdyby nie fakt, że są tacy fotografowie, którzy do wtórności nie potrafią się przyznać. I to całkiem niemałe nazwiska!

Sam bym się zaczerwienił, gdybym coś takiego usłyszał – czy byłoby to prawdą, czy nie. Cóż, dla kogoś, kto mieni się twórcą, czy artystą – jest to zarzut raniący chyba najgłębiej.

W całej sprawie nie byłoby nic dziwnego, gdyby nie pewne fakty: przede wszystkim przykładowe fotografie były zdjęciami miejsc statycznych, często turystycznych, które nie były w oryginale skadrowane w jakiś niespodziewany czy nowatorski sposób – ot, zwykła “dobra robota”, zgodnie z zasadami sztuki. Mówiąc obrazowo, wyobraźcie sobie, że Wielki Mistrz (wstawcie tu nazwisko największego według każdego z Was) robi zdjęcie z tarasu widokowego w znanej miejscowości turystycznej. Główny element obrazu oparty o jeden z mocnych punktów, ładnie skadrowane i tyle. Wy, jako grzeczni fotografowie również robicie tam zdjęcie oparte o znane zasady kompozycji. W efekcie wychodzą zdjęcia niemal identyczne, i wtedy… Mistrz oskarża Was o plagiat!!!

Czujecie absurdalność sytuacji?

I to się zdarzyło naprawdę. Żenujące.

Mnie, jako fotografa, przeraża myśl, że ktokolwiek wystawiający swoje zdjęcia w galeriach może być tak pełen śmierdzącej zawiści, taki bez polotu i wtórny aż do obrzydzenia. Że ktoś może myśleć w ten sposób!

I pomyśleć, że pisząc wpis “Covery” nie przyszło mi nawet na myśl, że może dojść do takiej żenującej sytuacji w wykonaniu tzw. sław!

Powiem tylko jedno: pokory, więcej pokory!

PS. Druga część historii, tym razem z trochę większym dystansem – tutaj.

Share and Save

A to musi zapieprzać na chałturkach, a to wena go opuszcza i trudno znaleźć jakąś inspirację. Do tego wszystkiego jest zima, która niektórych naprawdę potrafi zdołować; sąsiad nie daje spać, a koledzy odwrócili się plecami i nie chcą już pić.

Na domiar złego, idziesz sobie człowieku na spacer, z zamiarem robienia zdjęć, a cały świat jedyne, co ci potrafi zaproponować, to: szarość, nieciekawy kadr i pociąg, który właśnie odjechał.

Co wtedy?

Przede wszystkim się nie załamuj. Oto, co ostatnio mi się przydarzyło: znalazłem piękny sklep. Przytulny, zaciszny, mały i dobrze wyposażony. Mieścił się na Pradze, a wiadomo, że ta akurat dzielnica Warszawy naznaczona jest najbardziej atmosferą sztuki (przez wielkie Szy).

Owszem, trochę żałowałem, że sprzedawca był mężczyzną – na pewno lepiej bym się poczuł, gdyby za ladą stała ruda piękność o zielonych oczach, ale cóż – czasem nie przystoi marudzić.

Co dalej?

Robisz zakupy i wsiadasz do tramwaju, czy innego dyliżansu. Dzwonisz po swoją kobietę, lub podrywasz przygodnie napotkane dziewczę. Jeśli dobrze wybrałeś zakupy, nie powinieneś mieć z podrywem większego problemu. Pilnuj się, żeby nie miała mniej niż 18 lat, bo potem mogą być kłopoty.

Dalej: jedziesz do jej znajomych. Albo znajomych swoich znajomych. Tak czy siak nie tam, gdzie cię zbyt dobrze znają. Możesz iść do ich mieszkania, bądź pochodzić po mieście – wszystko jedno, byle nie narzucać zbytnio swoich preferencji. Niech Los Tobą pokieruje w ten piękny wieczór. I pamiętaj – grunt to sprawić, by twoja partnerka się uśmiechała; bawcie się dobrze, cokolwiek byście mieli robić (czy to czytanie książek, picie herbaty, czy rozwiązywanie grupowo krzyżówek).

Bawicie się tak świetnie, że potem, nagle… budzisz się następnego dnia koło południa… łapiąc się za głowę, że połowy wieczoru nie pamiętasz, a wokół walają się… te krzyżówki, które czytaliście.

Teraz – jesteś już blisko celu, ale musisz coś zjeść. To kluczowe. To, co zjesz, musi wynikać z wnętrza twojego wewnętrznego “ja”. Ale nie tego płytkiego ja, tylko głębszego. Wypływać i domagać się uwagi.

Jeśli nie wiesz, na co masz ochotę, spróbuj wymawiać po kolei nazwy znanych ci potraw: kiełbasa, bigos, lody pistacjowe, śledź, truskawki, carbonarre, pizza, kebab. Kebab. KEBAB! Mięso, surówki, sosik – wszystko zawinięte i gotowe do zjedzenia. Jeśli to jest to, czym prędzej kup ten soczysty kebab i delektując się zjedz go tak, by ci kapało po brodzie. Możesz przy tym pomrukiwać z rozkoszy.

Oczywiście zamiast mięsa, wegetarianie czy weganie mogą zjeść trawę – ale skąd, u licha, wziąć świeżą trawę w środku zimy?!

I to jest to.

Oczywiście mogą to być ptaszki, jelenie, czy… “fafkulce”. Ja lubię rowery i rowerzystów, stąd tobie polecam zająć się czymś zupełnie innym. Jak już jednak pstrykniesz to zdjęcie, które wyczekałeś, dopiero wtedy poczujesz, jak wspaniałym człowiekiem jesteś.

I wtedy możesz wrócić do domu, by wieczorem zacząć wszystko od początku.

PS. Powyższe zdjęcia są tylko ilustracją i nie stanowią żadnego dowodu w świetle litery prawa karnego obowiązującego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

Nie wiem, czyjego są autorstwa, skąd się tu wzięły, ani dokąd zmierzają.

Dodatkowo, niniejszym informuje się, że spożywanie alkoholu i robienie zdjęć może powodować przykre skutki uboczne.

Share and Save

Piszę parę minut po tym, jak przestał mi działać internet w domu. Może to znak, żeby wyjść, porobić jakieś zdjęcia, albo nawet po prostu – pochodzić, powdychać nadchodzącą wiosnę…

Z tymi zdjęciami, które niby robię, to nota bene ciężka sprawa.

Rozmawiałem ostatnio z kolegą. Nie, nie o fotografii. O samochodach. W sumie, z perspektywy czasu to dziwne, bo ja zwykle nie umiem rozmawiać o samochodach. No ale niech tam. Gadamy, stoimy i… on coś rzucił po angielsku, a ja go poprawiłem, zresztą chyba niesłusznie. I nagle: czas delikatnie zwolnił, mój umysł zaczął chwytać najlżejsze ruchy mas powietrza wokół, zmiany zapachów i tak dalej – a wszystko to po to, by przygotować się na nadchodzący punkt krytyczny – cios, wybuch, zaskoczenie, błysk – cokolwiek. I usłyszałem, jak mówi, pełen mściwej satysfakcji:

– Angielski może i znasz lepiej, ale zdjęcia nadal robisz gorsze od moich.

No tak. Taaaak… A ja w pewnym momencie już poważnie zacząłem się zastanawiać, czy może go nie przerosłem. I popatrzcie – jak szybko i precyzyjnie pozbawił mnie złudzeń!

Abstrahując od tego, czy rzeczywiście należy naszą fotografię traktować na zasadzie lepsza/gorsza, to przyszło mi do głowy, jak bardzo dałem się wciągnąć w jakieś ambicjonalne gierki – jak spieszno mi było, żeby prześcignąć tego “lepszego”. Żeby wygrać! Być pierwszym!

I na cholerę to komu?

Daję sobie spokój.

Share and Save

Wydaje mi się, że często – oczywiście raczej podświadomie – na podstawie oglądanych fotografii krystalizuje mi się pojęcie na temat wieku ich autora. Czy to nie dziwne?

Mam wrażenie (poprawcie mnie, jeśli po prostu zgred przeze mnie przemawia), że kiedyś bardziej na porządku dziennym było pokazywanie swoich dzieł, jak się w życiu coś już przeżyło. Jednym słowem – fotografia to było coś, co wynikało z życiowego doświadczenia autora; jego sposób widzenia świata, rejestracji, interpretacji…

Dziś niby jest trochę inaczej, bo wielu młodych autorów robi po prostu rzeczy modne i sexy, ale ogólnie rzecz biorąc chyba jednak da się często określić (mniej więcej) przedział wiekowy, prawda?

Mimo, że to, co piszę może zabrzmieć trochę arogancko, to nie twierdzę, że moje zgadywanki są w jakiś szczególny sposób dokładne; raczej czuję: “ten, to ma około trzydziestki”, lub “ten to raczej po 50-ce”.

I wszystko byłoby pięknie, gdyby nie ostateczny sprawdzian – okazuje się, że Mitch Dobrowner, wymieniony przez Brooksa (naczelny Lensworka) jako jeden z ważniejszych fotografów współczesnych, oceniany przeze mnie na max trzydzieści parę lat (po zdjęciach), wobec takiego Ragnara Axelssona, ocenianego przeze mnie na “raczej po 50-ce”… okazuje się być w rzeczywistości od niego starszy (obydwaj są po 50-ce).

PS. Cztery lata temu też podobną “skuchę” zaliczyłem w kwestii narodowości fotografii. :)

Share and Save