Podskórnie czuję zbliżający się moment, gdy fotografia będzie ograniczona tylko i wyłącznie fotografem. Bo jak wiadomo, dziś technologia czasem potrafi przytrzymać człowieka za rękę odciągając pół kroku do tyłu – a to wypada użyć statywu, a to trzeba doświetlić lampą, a to zmienić obiektyw.

Przez to wszystko gdzie człowiek by się nie odezwał chcąc pogadać o sednie sprawy (czytaj: fotografii), zaraz rozmowa schodzi na tory sprzętowe.

Zgaduję więc, że całkiem wkrótce, jeszcze za życia mego, nadejdzie taki czas…

***

– …poprzedniej lekcji zaczęliśmy mówić o światłoczułości kamer fotograficznych końca XX wieku i ich ograniczeniach, dlatego dziś — brodaty nudziarz w rogowych okularach i tweedowej marynarce stukał wskaźnikiem w tablicę — zanalizujemy dogłębnie temat i wyciągniemy wnioski z rozwoju, jaki przynosiły owe ograniczenia. Jakie są trzy podstawowe parametry określające wartość świetlną?! — ostatnie zdanie prawie wykrzyknął.

– Yyyyy… — wystękał uczeń. Uczeń był wysoki, chudy i miał głupią minę od ciągłego zadawania głupich pytań. Ponadto przychodził na zajęcia sam, bo nikt go nie lubił za plotkarstwo i uprzedzenia do kobiet z małymi piersiami.

– Jakie Y! Jakie Y, sieroto! — znerwicował się nauczyciel. — czułość, przysłona i czas! Na jutro recytujesz wszystkie rodzaje błon użytych przy zdjęciach w I rozdziale Książki o fotografowaniu Mroczka, drugie wydanie – w przód, w tył i na wyrywki!!!

– Wracając do wykładu — wykładowca powoli się uspokajał — mieliśmy wówczas często występujący problem z brakiem światła. Zakładając do kamery błonę o czułości ISO 100 i mając obiektyw o światłosile 4.0 oraz zadany czas 1/125 sekundy — wykładowca gryzmolił białą kredą po tablicy — do sportretowania pięknej kobiety w pomieszczeniu oświetlonym sześćdziesięciowatową żarówką typu wolframowego potrzebowaliśmy czego?

Spojrzał pytająco na słuchacza. Jego tępy wyraz twarzy nie wróżył nic dobrego.

Brodacz się rozkręcał i widać było, że gada tylko po to, by samemu sobie sprawić przyjemność.

Uczeń powoli zasypiał podpierając twarz chudymi rękami. Jego głowę rozświetlały błyski lamp magnezjowych, o których wyczytał w starej książce. Rzucając ostatnim wysiłkiem woli oko na slajd wyświetlany przez wykładowcę pomyślał, że fotografia kiedyś była jednak bardzo skomplikowana.

Share and Save

Lewitujący Dominikanin

Z jednej strony – fajnie, bo ktoś mnie pyta o radę. Z drugiej – niefajnie, bo jednak to nie moja fotografia zrobiła wrażenie, nie pomysł na nią, ale “sztuczka” (jakkolwiek by ona banalna nie była), którą się posłużyłem do realizacji.

O co mi chodzi? O jedno pytanie: “jak to zrobiłeś?“.

Spotkało was to? Robicie zdjęcie – ustawiliście światła w specyficzny sposób, albo złapaliście ruch specyficznie zamrożony lub specyficznie rozmywający obiekt na zdjęciu – pokazujecie swoje fotografie, a ktoś – często znajomy aspirujący fotograf – pyta: o, fajne, jak to zrobiłeś?

I potem leci powtórzyć “sztuczkę” i pokazać innym swoim znajomym, bo czemu nie?

Cholera, mogę dziś jasno powiedzieć – nie, nie pytajcie mnie jak to zrobiłem!!! Przede wszystkim ja chwalę się fotografią, a nie trickiem – a nie jestem przecież prestidigitatorem, który chce wam sprzedać swój sekret! Już nie czuję ambiwalencji: uważam, że akceptacja czyjejś pracy wymaga elementarnego szacunku, który wyraża się zostawieniem decyzji o podzieleniu się sekretami autorowi.

A zapewniam, że jeśli fotograf jest normalnym człowiekiem, to prędzej czy później podzieli się swoją wiedzą.

Szanujcie fotografów – to nie są magicy czy zręczni technicy – oni naprawdę czasem chcą pogadać o fotografii – a szczególnie posłuchać, jak się odbiera ich własne zdjęcia. Zdjęcia, a nie szczegóły techniczne.

Share and Save

Na szybie przyklejona była spora, czarno-biała odbitka – po naruszeniu ostrzem taśmy klejącej kurczący się w procesie suszenia papier zwany “barytem” zrywał resztę naprężeń ze specyficznym dźwiękiem, który wydawał mi się tak ładny. I – wierzcie, bądź nie – olśniło mnie!

Już wiem, dlaczego niektórzy nie lubią cyfrówek!

Dlatego, że są one zwykle żałośnie bezdźwięczne!

Pomyślcie – tyle dyskusji na forach dyskusyjnych wynikłych jedynie z tego, że ktoś usłyszał ciszę! ;)

Poważnie, ja lubię dźwięki, jakie niesie za sobą fotografia – tylko, rzecz jasna, te prawdziwe: trzask migawki w moim głośnym i dość ciężkim aparacie, plusk wody przy wywoływaniu, pękanie barytu przy suszeniu i specyficzny szelest sterty grubego papieru przy przeglądaniu gotowych zdjeć.

Teraz pomyślcie, co ma czuć człowiek przyzwyczajony do tych wszystkich “audycji”, gdy ktoś mu da w ręce typowy “kompakt” i do tego jeszcze z wyłączonymi dźwiękami (bo umówmy się, te odgłosy z głośniczków zwykle drażnią ucho). Nie dziwne, że pojawia się niechęć, a czasem i agresja!

Wniosek jest prosty – cyfrowe lustrzanki (które często dość przyjemnie kłapią lustrem)… mogą uratować fotografię! Przede wszystkim od “bezpłciowości”, jaką grozi rozwój w stronę kompaktowości. :)

Tak czy siak – my sami możemy też uratować fotografię przez szelest papieru – róbcie więc odbitki czy też wydruki, do diabła!

Share and Save

Witold Krassowski, za blindspot.blox.pl

Przykro mi to mówić, ale to się idealnie pokrywa z tym, co widzę w albumach naszych Mistrzów: zdjęcia z lat 70-tych, 80-tych i ogólnie epatowanie tym, co trudno znaleźć dziś, czymś, co było dość łatwe do sfotografowania 20, 30 lat temu. Owszem, kadrowanie i tzw. warsztat – ewidentnie są na dość wysokim poziomie, ale…

Porównując to z dzisiejszymi fotografami – obawiam się, że ten sam poziom warsztatu znajdziemy dziś nieporównywalnie częściej u ludzi robiących zdjęcia, tylko że… okazuje się, że gorzej mają dlatego, że żyją w “lepszych” czasach! W czasach bez tak wielkiego zacofania gospodarczego, czasach “zglobalizowanych”, czasach gdzie średnia rodzina w Warszawie nie różni się już tak bardzo od jej odpowiednika w Sztokholmie, Bratysławie, Barcelonie, czy Londynie (jak bywało 25 lat temu).

Czy to znaczy, że Mistrzowie zostali wykreowani przez czas i miejsce?

Powiem jedno – słowa, które usłyszałem w wywiadzie nie są tymi, których spodziewałbym się od Mistrza. Wręcz uważam, że to jest zwyczajne marudzenie, i to wcale nie pozytywne (a tak, marudzenie może być pozytywne, jak ktoś jeszcze nie zauważył).

Quo vadis, polska fotografio?

PS. Oficjalna strona albumu, w związku z którym został przeprowadzony wywiad to powidokizpolski.pl.

Share and Save

Tak więc – kupiłem sobie nowy aparat. Jest cudowny!

Jako że Internet to skupisko malkontentów i “Wójków Dobra Rada”, postanowiłem z premedytacją zapytać już po zakupie – czy dobrze zrobiłem? Tylko szczerze i z uzasadnieniem proszę! ;)

Jaki więc on jest?

Drżyjcie posiadacze kompaktów i lustrzanek bez “pełnej klatki”! Mój nabytek oczywiście jest rasowym pełnoklatkowcem, a szybkość jego reakcji przypomina mi kreskówki Lucky Luke’a z dawnych czasów – po prostu “szybszy niż cień”!

Ma bardzo klasyczny “look&feel”, czy jakkolwiek na to się mówi – w każdym bądź razie robi wrażenie na kobietach.

Jest czarny i dalmierzowy – ale przede wszystkim cenię go za jego szeroki kąt – 21 mm! (w pełnej klatce!)

No i oczywiście nie robi w kwadracie, co chyba jest oczywiste, jako że jestem z natury kontrowersyjny.

Jednak owszem, nie jest doskonały. Mógłby być cichszy. Mógłby też mniej wypychać kieszeń mego płaszcza. Ale co tam!

Wiecie, co jest najlepsze? Wszędzie go noszę! Zaczynam z coraz większą pogardą patrzeć na to, co wyprawia Rudolf – taszczy ten swój średni format z całym ekwipunkiem, statywem i cholera wie czym jeszcze, a ja w jednej ręce mam wszystko czego mi trzeba! I to gdziekolwiek się ruszam.

Ach, jakże słodkie brzemię uzależnienia! Już dziś obudziłem się przerażony, bo w śnionym koszmarze po prostu zapomniałem go gdzieś zabrać ze sobą – a kadry były prześliczne! No więc zabieram go codziennie i robię zdjęcia. Zrobiłem już ze 30 i niedługo oczywiście się nimi podzielę (nie będę taki, jak wiecie-kto).

Teraz jednak, niczym wisienka położona delikatnie na białej śmietance pokrywającej smukły brzuch pięknej kobiety, moment, który pozwoli wykazać się najlepszym. Pytanie brzmi: jaki to aparat? Czy to Canon? A może Nikon? Niewykluczone, że eksperymentalna wersja Hasselblada – może jednak nowy Sony?

Nagrodą niech będzie satysfakcja, mkay? Albo lepiej – temu, kto zgadnie – dam zrobić jedno zdjęcie.

Mam nadzieję, że ci, których mam na myśli nie zepsują zabawy przedwcześnie (i złośliwie) zdradzając co to jest.

Na koniec mała pomoc naukowa: fotografia kolorowa, wykonana nowoczesnym środkiem technicznym komunikacji bezprzewodowej; fotografia rzecz jasna z usuniętymi napisami identyfikującymi. Łatwizna, prawda?

Share and Save

Zastanowiło mnie to wtedy, ale temat musiał chyba jakoś dojrzeć, bo dopiero ostatnio dotarło do mnie coś, co chyba niektórzy przeoczyli. Otóż fotografia czarno-biała żyje i ma się wciąż dobrze – a wręcz przeżywa swoisty renesans. A to za sprawą nowej sztuki: sztuki konwersji.

Zauważam więc zdjęcia, czarno-białe (a jakże), które sprawiają mi radość odbioru. A które okazują się być wynikiem wielu godzin poświęconych krzywym, lokalnym kontrastom i innym tajemniczym pojęciom, o których powie wam autor, jeśli odpowiednio cierpliwie będziecie go pytać o to, jak dana fotografia powstała.

I wiecie, co sobie myślę? Że żaden z Was, ohydnych ortodoksyjnych analogowców (włączając w to samego Rudolfa, który zapewne chciałby być tym mianem określany) nie potrafiłby zrobić takiej odbitki:

fot.: Alexandre Lafaurie, http://www.xeal.org/

A dlaczego? A dlatego, że “zbyt dużo tu zbyt dużych ingerencji” w to, co zarejestrowałby aparat. Poważnie, tak właśnie myślę.

I co, nie podoba się to zdjęcie? Jest bardzo sympatyczne – może trochę zbyt sexy, ale ogólnie OK. Gdyby nie przeszkody natury praktycznej, powiesiłbym sobie takie w swoim mieszkaniu – na jakimś eksponowanym miejscu.

I to jest właśnie przyszłość fotografii czarno-białej! A wraz z tą przyszłością klaruje się nowa technika – technika nazwana przeze mnie roboczo “intensywną wizualizacją”. Bo to, co było do tej pory w kwestii wizualizacji, to, co starali się zrobić klasycy – to dopiero swoiste preludium zapowiadające nowe horyzonty.

Horyzonty, które zobaczyliśmy uwolnieni przez nową technikę. I fotoszopa, błogosław go Panie.

Dla niewiernych, byście mogli wyobrazić sobie nakład pracy, oraz uwierzyć, poniżej miniatura tak zwanego “oryginału”. Mimo wszystko jednak, nie interesuje mnie to, jak on wygląda. Zdjęcie, które jest dla mnie ważne jest wyżej – i to właśnie tą fotografię uważam za skończony “produkt”.

fot.: Alexandre Lafaurie, http://www.xeal.org/

Share and Save

Słysząc o zakupach fotografii przez muzea za grube miliony, przypominam sobie z czułością seminaria z lat siedemdziesiątych z Beaumontem Newhallem (człowek-legenda) szczególnie, że zakupione fotografie są zwykle po zakończeniu transakcji umieszczane w specjalnie zaprojektowanych pomieszczeniach, z kontrolą wilgotności i temperatury.

Beaumont zwykł przynosić na zajęcia oryginalne listy i fotografie Edwarda Westona, Paula Stranda, Ansela Adamsa, Alfreda Stieglitza i innych – ze swych prywatnych zbiorów, rzucając je niedbale na stół tak, by każdy mógł je dotknąć. Żadnych białych rękawiczek!

To były te dni, kiedy w pracowni snuły się jakieś psy, a czasem i papuga, a papierosy były tak wszechobecne jak ołówki. Często dym był tak gęsty, że trudno było zobaczyć prezentowane obrazki. Beaumont był naprawdę twardym palaczem, nawet w momencie, gdy trzymał w rękach oryginalne odbitki; w takich chwilach słuchacze byli praktycznie zahipnotyzowani – nie tym, co mówił, ale faktem, jak niebezpiecznie rósł popiół w spalanym papierosie. Beaumont, kompletnie w swoim świecie – gestykulował i machał rękami wokół odbitki, a popiół stawał się coraz dłuższy i coraz bardziej ciągnęła go w stronę fotografii siła grawitacji. Wszystkie oczy skupione na papierosie – napięcie coraz większe, i… w momencie, gdy stawało się to nieznośne, Beaumont od niechcenia strącał popiół w bezpieczne miejsce, nawet nie zerknąwszy, czy nie zająknowszy się. Studenci wypuszczali wstrzymywane powietrze – kryzys został zażegnany. I wtedy, oczywiście, papieros, popiół, siła grawitacji i napięcie – wszystko zaczynało się od nowa.

Ach, te czasy – kiedy jeszcze fotografie były inspirującymi obrazami, a nie wysoko wycenionymi eksponatami z muzeum.

Pomyślałem sobie w pierwszym momencie – jak ta Fotografia jest młoda, skoro raptem 30-40 lat mija i już takie zmiany zachodzą! I taka nobilitacja!

A jednak – mimo wszystko – sądzę, że nie chodzi tu o prace Mistrzów, czy wielkie pieniądze.

Bo ja sam żywię jakiś taki większy szacunek do prawdziwej odbitki – i z szacunku do włożonej w nią pracy, przed ujęciem w dłonie chętnie założyłbym za każdym razem białe rękawiczki.

Dziwny jestem? Pewnie tak. :)

Share and Save