foto: AMagill

Spójrzmy prawdzie w oczy: najważniejsza dla artysty jest kasa. To ona decyduje o motywacji do dalszego tworzenia.

Dlatego dziś postanowiłem trochę pomóc wszystkim tym, którzy będąc zagubionymi w krainie kapitalizmu – wciąż pytają ile mają wziąć za zdjęcie czy chałturkę w postaci ślubu kolegi.
No nie, przesadzam – ślubów nie dotknę, nie znam się na tym.

Od dziś więc świat będzie piękniejszy: nikt nie będzie musiał zadawać wkurzających pytań na forach, nikt nie będzie musiał pisać pseudo-anonimowych maili z pytaniami. Nikt nie wymęczy kolegi zawodowca zapijając go prawie na śmierć w celu wyciągnięcia cennika!

A więc: Ile wziąć za zdjęcie?

Przede wszystkim parę założeń:

Po pierwsze zakładam, że sprzedajemy odbitkę – coś materialnego. Ta odbitka to nie jest pocztówka do wydruku w tysiącach egzemplarzy, tylko pojedyncza fotografia. To bardzo ważne, bo przecież innej „licencji” potrzebuje wydruk 100 000 obrazków, a innej jeden, wiszący na ścianie, prawda?

Okay, więc wiemy już mniej więcej, o czym mowa.

Teraz jak dojść do ceny?

Otóż jest kilka składników:

1. Sprzęt fotograficzny – na który składają się aparat, obiektywy, statywy, itd. – wszystko, co potrzebne do zarejestrowania zdjęcia; taki sprzęt to niezbędny wydatek, by cokolwiek zarobić, prawda?
2. Sprzęt dodatkowy – czyli wszystko, co służy do przeniesienia zarejestrowanego obrazu na odbitkę: jednym słowem: powiększalnik, albo drukarka fotograficzna;
3. Media i inne materiały – czyli film (w przypadku fotografii tradycyjnej), papier (lub w przypadku starych technologii nawet szkło), chemia (lub tusze w przypadku wydruku na drukarce), itd.
4. Czas pracy fotografa – policzcie sobie, ile średnio spędzacie czasu na zrobieniu zdjęcia – od „wychodzenia” kadru, przez rozstawienie się ze sprzętem, złapanie tej właściwej klatki, obróbkę i w końcu po przeniesienie na docelowy papier! To trzeba policzyć, przecież czas jest najcenniejszy, bo nie można go dokupić!
5. Koszt ciągłego rozwoju – czyli: jeśli chcecie utrzymać się w formie, musicie robić zdjęcia nawet takie, których od was nikt nie kupi. Musicie ćwiczyć. A ćwiczenie to materiały, które kosztują – kto ma za to płacić? Oczywiście: klient. Musimy to policzyć!

Oczywiście zliczywszy to wszystko wychodzi nam tylko i wyłącznie cena czasu i materiałów – a co z resztą? Nazwisko, wygrane konkursy, wystawy indywidualne, zbiorowe – to wszystko tworzy markę, a za markę się płaci! Musimy więc to też policzyć!

Wiem. Wygląda naprawdę na porządnego excela. Ale nie bójcie się – zrobiłem go dla Was – wszystko co musicie zrobić, to wypełnić pola, o które zapyta formularz dostępny na oddzielnej stronie.

I teraz powiedzcie – jak tu mnie nie kochać?

Popatrzmy, ile powinien brać taki typowy, brodaty fotograf, bez nazwiska i bez wygranych konkursów, zakładając, że ma dość średnio-wysokie koszty materiałów, ale go na nie stać, bo jako przedstawiciel wolnego zawodu zarabia całkiem nieźle – załóżmy, tak z osiem tysięcy złotych.

Wychodzi trochę ponad 400 zł.

A teraz popatrzmy co się stanie, gdy wygra parę konkursów lokalnych i międzynarodowych oraz zrobi indywidualną wystawę:

Woooow, od razu 1600 zł za odbitkę! To się nazywa siła marki!

A teraz: co się stanie, gdy umrze (oczywiście po wyrobieniu tej marki): jego prace powinny przynajmniej przez jakiś czas osiągać ceny ok. 6500 zł!!!

Prawda, że fotografia to wspaniałe źródło dochodu? ;)

Share and Save

Na szybie przyklejona była spora, czarno-biała odbitka – po naruszeniu ostrzem taśmy klejącej kurczący się w procesie suszenia papier zwany „barytem” zrywał resztę naprężeń ze specyficznym dźwiękiem, który wydawał mi się tak ładny. I – wierzcie, bądź nie – olśniło mnie!

Już wiem, dlaczego niektórzy nie lubią cyfrówek!

Dlatego, że są one zwykle żałośnie bezdźwięczne!

Pomyślcie – tyle dyskusji na forach dyskusyjnych wynikłych jedynie z tego, że ktoś usłyszał ciszę! ;)

Poważnie, ja lubię dźwięki, jakie niesie za sobą fotografia – tylko, rzecz jasna, te prawdziwe: trzask migawki w moim głośnym i dość ciężkim aparacie, plusk wody przy wywoływaniu, pękanie barytu przy suszeniu i specyficzny szelest sterty grubego papieru przy przeglądaniu gotowych zdjeć.

Teraz pomyślcie, co ma czuć człowiek przyzwyczajony do tych wszystkich „audycji”, gdy ktoś mu da w ręce typowy „kompakt” i do tego jeszcze z wyłączonymi dźwiękami (bo umówmy się, te odgłosy z głośniczków zwykle drażnią ucho). Nie dziwne, że pojawia się niechęć, a czasem i agresja!

Wniosek jest prosty – cyfrowe lustrzanki (które często dość przyjemnie kłapią lustrem)… mogą uratować fotografię! Przede wszystkim od „bezpłciowości”, jaką grozi rozwój w stronę kompaktowości. :)

Tak czy siak – my sami możemy też uratować fotografię przez szelest papieru – róbcie więc odbitki czy też wydruki, do diabła!

Share and Save

Słysząc o zakupach fotografii przez muzea za grube miliony, przypominam sobie z czułością seminaria z lat siedemdziesiątych z Beaumontem Newhallem (człowek-legenda) szczególnie, że zakupione fotografie są zwykle po zakończeniu transakcji umieszczane w specjalnie zaprojektowanych pomieszczeniach, z kontrolą wilgotności i temperatury.

Beaumont zwykł przynosić na zajęcia oryginalne listy i fotografie Edwarda Westona, Paula Stranda, Ansela Adamsa, Alfreda Stieglitza i innych – ze swych prywatnych zbiorów, rzucając je niedbale na stół tak, by każdy mógł je dotknąć. Żadnych białych rękawiczek!

To były te dni, kiedy w pracowni snuły się jakieś psy, a czasem i papuga, a papierosy były tak wszechobecne jak ołówki. Często dym był tak gęsty, że trudno było zobaczyć prezentowane obrazki. Beaumont był naprawdę twardym palaczem, nawet w momencie, gdy trzymał w rękach oryginalne odbitki; w takich chwilach słuchacze byli praktycznie zahipnotyzowani – nie tym, co mówił, ale faktem, jak niebezpiecznie rósł popiół w spalanym papierosie. Beaumont, kompletnie w swoim świecie – gestykulował i machał rękami wokół odbitki, a popiół stawał się coraz dłuższy i coraz bardziej ciągnęła go w stronę fotografii siła grawitacji. Wszystkie oczy skupione na papierosie – napięcie coraz większe, i… w momencie, gdy stawało się to nieznośne, Beaumont od niechcenia strącał popiół w bezpieczne miejsce, nawet nie zerknąwszy, czy nie zająknowszy się. Studenci wypuszczali wstrzymywane powietrze – kryzys został zażegnany. I wtedy, oczywiście, papieros, popiół, siła grawitacji i napięcie – wszystko zaczynało się od nowa.

Ach, te czasy – kiedy jeszcze fotografie były inspirującymi obrazami, a nie wysoko wycenionymi eksponatami z muzeum.

Pomyślałem sobie w pierwszym momencie – jak ta Fotografia jest młoda, skoro raptem 30-40 lat mija i już takie zmiany zachodzą! I taka nobilitacja!

A jednak – mimo wszystko – sądzę, że nie chodzi tu o prace Mistrzów, czy wielkie pieniądze.

Bo ja sam żywię jakiś taki większy szacunek do prawdziwej odbitki – i z szacunku do włożonej w nią pracy, przed ujęciem w dłonie chętnie założyłbym za każdym razem białe rękawiczki.

Dziwny jestem? Pewnie tak. :)

Share and Save

Poważnie, nie były to zdjęcia, ani tym bardziej „fotki”. Poza tym sama oprawa była iście „kultowa” – piwniczka jako studio fotograficzne, czy też pracownia… takie tam sprawy. Robiące wrażenie, serio.

Zresztą, co się będę rozpisywał, skoro inni już to zrobili.

Tak więc były to fotogramy – fotografie robione w technikach naprawdę szlachetnych. Coś, czego zapewne nigdy nie odbierzemy w pełni bez znajdowania się w tej samej fizycznej lokalizacji – po prostu żaden internet takich wrażeń nie odda. Kropka.

O ile sama forma, czyli fizyczność zdjęcia robiła wrażenie – o tyle zdjęcia jako takie nie. Zrobiło mi się nawet trochę smutno, bo pomyślałem, że okazuję brak szacunku do szlachetności, która została mi ofiarowana.

Jak gówniarz, po prostu jak gówniarz!

Zacząłem się zastanawiać, czy ta szlachetność nie powinna być używana tylko wtedy, gdy treść zdjęcia jest wielka. Wielka, czyli mistrzowska.

Nie wiem sam do końca czemu, ale odrzuciłem efekt. Powiedziałem sobie prosto w oczy, do lustra przy porannym goleniu, że to, co widzę na Orientalu nie jest warte, by z takim poświęceniem zdobywać ten papier, skoro mam zwykłego Ilforda MGIV za zauważalnie mniejsze pieniądze. I żyłem z tym przez kilka dni. Aż do dzisiaj, gdy pewna rzecz pękła mi w duszy.

Wyobraźcie sobie, że Oriental daje bardzo specyficzne przejścia tonalne, czy też specyficzny mikrokontrast lokalny (naprawdę nie wiem, jak to opisać) w cieniach. Obszary, które na Ilfordzie są naturalnie szare, tutaj są… jakieś błyszczące. I nie mam na myśli faktury papieru, tylko oddanie samego obrazu.

Naprawdę, bardzo to przyjemne, mimo, że prawdopodobnie nikt tego nie doceni. Prócz tych, którzy widzą to samo, bo są tak samo dziwni. Jednak nawet dla tego malutkiego efektu poczułem wewnętrzną zgodę i zapotrzebowanie na używanie tak drogiego papieru. Tego szlachetniejszego medium.

I teraz nie wiem – czy ja czasem się nie staczam w kierunku zastąpienia treści zdjęcia przez formę jego medium? Czy skończę robiąc nudne abstrakcje w gumie czy jakimś innym mokrym kolodium?

Share and Save

Rusza kontynuacja programu wymiany odbitek – jeśli wolisz zdjęcia trzymać w ręku, zamiast oglądać na monitorze, i umiesz je robić – przyłącz się! Ta runda polega na wymianie „jeden do jeden”; wysyłasz jedną odbitkę i dostajesz jedną. Zapraszam wszystkich, których ciągnie do obcowania z prawdziwymi fotografiami. Wszystkich, którzy mają dość wirtualnych zdjęć wielkości pięciuset pikseli. Rundę prowadzi Pyz, który określił już pierwsze zasady – możesz je przeczytać zaglądając na dedykowaną wymianie grupę dyskusyjną. Zgłoszenia chętnych tylko do końca nadchodzącej niedzieli – spieszcie się więc wszyscy wy, którzy nie jesteście jeszcze zdecydowani.

Uprzedzam, że to nie jest anonimowe przedsięwzięcie internetowe – i bywają problemy znane z szarej rzeczywistości – na przykład globalny spisek Urzędów Poczty Polskiej, czy Psychopatyczny Listonosz z Krzywym Uśmiechem (pozdrawiam wszystkich listonoszy).

Share and Save

Wyobraźmy sobie, że istnieje blog, na którym autor ma dosyć bełkoczących o pseudofotografii dyskutantów.
Wyobraźmy sobie, że autor tego bloga twierdzi, jakoby to on i jemu podobni tworzyli „sól ziemi” – że to oni posiadają błogosławieństwo bogów i wiedzą, co to prawdziwa fotografia.
Wyobraźmy sobie, że ów autor zadał pytanie „Komu zależy na fotografii”, i z krótkiego wywodu wynika, że temu zależy, kto jest za autorem. A kto przeciwko niemu, niech gnije, płacze i zębami zgrzyta!
Wyobraźmy sobie, że to nie jest Iczek. ;)

A teraz wyobraźmy sobie, komu tak naprawdę zależy na fotografii. Czy temu, kto mówi, pisze, czy pstryka jakieś „projekty” czy temu, kto w fotografię wkłada po prostu co jakiś czasu znaczny wysiłek?
Bo mam wrażenie, że ten wysiłek jest kluczowy. Że właśnie dlatego ci wszyscy gadający znawcy sztuki zwanej fotografią nie trafiają do nas ze swoimi bogatymi w formę, a ubogimi w treść gadkami, bo nie wkładają już w fotografię tak dużego wysiłku jak kiedyś, i bazują na wyrobionych nazwiskach, pozycjach, itd.

Wyobraźmy sobie, że moje zdanie, że dbanie o fotografię zależy od wkładanego w nią wysiłku, nie wzięło się stąd, że ostatnie wieczory notorycznie po parę godzin pochylam się nad odbitkami, dbając, by moje fotografie nie były wirtualne.

Wyobraźmy sobie więc, że mi też zależy na fotografii.

Share and Save

Fotoreporter Gazety mówi o swoich odbitkach: (…) możemy je wziąć do ręki, potrzymać, zagiąć róg, pobrudzić palcem. Do cyfrowych już się przeważnie nie wraca.

Genialne słowa!

No bo popatrzcie – te zdjęcia w komputerze, to jak kserokopia – wszędzie niby takie same. Nie mają cech charakterystycznych. A wystarczy przenieść taką fotkę na papier – i już: a to się pobrudzi, a to zagnie róg, a to się porysuje. Nawet różne historie można potem opowiadać na kanwie tych „defektów”!

Czy to nie jest piękne? Cholera, mam nadzieję, że nigdy nie zapomnimy o ufizycznianiu zdjęć. Te odciski brudnych kciuków są dla naszych fotografii bardzo ważne.

Mike Johnston, który właśnie uruchomił nowy cykl felietonów na photo.net pisze, że już nie ma co zastanawiać się, która fotografia jest „prawdziwsza” – analogowa, cyfrowa, czy jakaś inna. I to, i to zostało już zaakceptowane i koniec. Basta.

I dobrze.

Ja jednak bym bardzo chciał, by w definicji fotografii wciąż istniało jakieś nawiązanie do tego, że pojedyncze zdjęcie jednak można wziąć w rękę.
Chociażby po to, by mu zagiąć róg czy rozlać na nie kawę.

Share and Save