Zawsze Kwadrat

Czasami film rządzi, a czasami cyfra. I jest absolutnie wspaniałym mieć obydwie technologie.

Genialne podsumowanie!

Od siebie dodam, że do hobbystycznego cięcia kosztów robię prawie wyłącznie na cyfrze – ale ekranik mam wyłączony, i wcale mnie nie kusi, by od razu po kilku klatkach wrzucić podgląd. Zostało mi po manualu. :) Ale jednak możliwość zrobienia setek zdjęć, z automatycznym zapisem parametrów, daje olbrzymie możliwości testowania różnych ustawień – jestem za leniwy, by sobie to zapisywać na karteczkach.

Kirk pisze jeszcze o Zeissach – i ma rację, a ja mam przyjemność z faktu, że moja „cyfra” doskonale współpracuje z moimi stareńkimi Zeissami, „full manual” z podziałką hiperfokalnej. Mmm, poezja…

Brakuje czasem rozpiętości tonalnej – ale nad tym też można zapanować machając podręcznym światłem gdzie trzeba.

Mógłbym tak długo, ale… „jest absolutnie wspaniałym mieć obydwie technologie”.

Świetny tekst!

Świetny tekst. Właśnie siedzę na nudnej konferencji i to co przeczytałem niesamowicie mnie zrelaksowało i poprawiło humor :-)

powiem otwarcie: byłem pierwszy ;) z tymi wnioskami i dlatego 27 marca podjąłem brzemienną w skutkach decyzję ;) wymieniłem moją cyfrową puszkę na analogową :) bardzo się cieszę z tej decyzji!
nie mówię że cyfra jest zła [ bo w wielu wypadkach jest nawet lepsza ] lub że mając analoga zrobię lepsze zdjecia bo nie ;-) ale wiążę się z tym pewien styl życia i bycia..nie lepszy tylko inny…wolniejszy…a mi sie nie spieszy nigdy…

Może to dziwne ale prawdziwe – kiedy robie zdjecia na filmie i do tego starym kominkowcem fotografowany bardziej skupia sie na fotografie, fotograf bardziej skupia sie na fotografowanym. Wspłpracuje nazwijmy to efektywniej i poważniej. Może podstawową sprawą jest to, że ciągle nie wytrąca się z pewnej relacji-stanu, która zawsze istnieje (jak pogoda) pomiedzy fotografem a modelem na co chwilowe pokaż pokaż. Czuje, że fotograf patrzy caly czas na niego, że jest „Jedyny” w tej sytuacji, a nie fotograf robi przerwy, żeby sprawdzic co tam „wyszło” i nie musi czytac z mimiki fotografa rozczarowania „że wciąż dupa i jeszcze tego nie mam”. Nie zobaczy się na ekraniku i nie pomysli sobie, że wyszedł brzydko albo smiesznie przez co nie zepnie sie tak bardzo, że ugotuje i siebie i nas. Zauważyłem że przy cyfrze fotografowany słyszac latajacą migawke często mowi- dobra coś Pan z tego wybierze. Przy filmie nigdy czegos takeigo nie słyszałem. Modelowi zaczyna zależec bo czuje (nie ważne czy własciwe to odczucie czy nie bo jak to skategoryzować), że to może coś wiecej, może dletego ,że jest… szukam słowa… bardziej romantyczne… taki fotograf na film. Nie tak dawno jeden z moich modeli, fotografowany prawie codziennie „znany aktor” kiedy zobaczył kominkowca i jak ładuje do niego szeroką rolkę przewijajac ją palcem do strzalki z napisem START powiedział… „No Panie widzę, że to nie żarty… Aż sie stremowałem. Na rozluznienie proponuje lampkę dobrego koniaku…”
A cyfra? Robi ładne i kolorowe zdjecia. Żartowałem. Velvia robi kolorowsze.
Dobrego
leweoko

Pocieszające dla mnie osobiście jest to, że coraz więcej fotografów myśli o analogu, może Kodak, Fuji czy Ilford nie upadną, ani nie zaczną produkować opon. Z niecierpliwością czekam na kontrrewolucję analogową.

Witam :)
jestem szczesliwym posiadaczem yasi124 jak i mamiyki RB cos tam :)
bardzo lubie fotografowac wlasnie Y bo akurat jest w miare lekka, prosta i ma bardzo fajna matowke – a ja jestem lekko slepy. Posiadam rowniez pentaxa k10d i co ja moge powiedziec? to maszyna bez duszy i od razu widac roznice…
dlatego nabylem skaner do sredniego, jako,ze jestem totalnym antytaletem ciemniowym (;)) i to co widze na skanie to po zyleta! ide sie ogolic :)
I klatki sie bardziej szanuje…

Jeźdźcom z aparatem na szyi pod rozwagę.

Fotografia analogowa jest szybsza, wygodniejsza (od zwolnienia mogawki do wysuszenia papieru) i daje lepszą jakość zdjęć (na ścianie). W praktyce kolejne próby druku cyfrowego trwają w nieskończoność a i tak nie dają w pełni satysfakcjonujących wydruków. Paradoksalnie proces zrobienia dobrej fotografii analogowej jest szybszy od procesu cyfrowego.

Poza tym fotograf nie jest grafikiem komputerowym – ślęczenie nad 1 zdjęciem wystawowym 10-20 godzin to jakaś pomyłka. I jeszcze jedno, bardzo istotne – w fotografii analogowej to na pewno fotograf robi zdjęcie – w cyfrowej istnieje podejrzenie, że to grafik przy obróbce pliku RAW „zrobił zdjęcie”. Innymi słowy na kliszy fotografuje się to co się widzi, z RAWów trzeba dopiero wyciągnąć to co było – a właściwie to co było wtedy na planie? Oto całe oszustwo fotografii cyfrowej – tu nie jest istotne co naprawdę było na planie ale żeby coś w ogóle było, coś co stanie się dopiero podstawą do „wyciągnięcia” na jaw wszystkich elementów zdjęcia. Ale skąd wiadomo po kilku godzinach czy dniach, jaka była dokładnie ta scena, którą zapisano cyfrowo? Fotografia cyfrowa w RAWach to nie jest fotografia, ale rejestrowanie matryc do opracowania. Dlatego zdjęcia z Rolleiflex’ów są takie piękne i autentyczne. Lepiej zrobić zdjęcie na lichej kliszy niż na 1DsIII, ponieważ to niezwykłość zdjęcia a nie jego jakość techniczna tu decyduje. A propos jakości technicznej – ta nieznośna jakość amatorskich zapisów cyfrowych jakiś przedmiotów, architektury, czy koleżanek jest wszystkim już świetnie znana – i co z tego, że to wszystko takie równe i ładne. Albo te efekty wizualne, które w PS i Lightroom’ie tak łatwo uzyskać – a właściwie po co? Żeby jakaś stara ławka nabrała jakiegoś fajnego wyrazu? Tak więc albo fotografia albo manipulowanie obrazem (grafika komputerowa).

Bardzo istotna i silnie wpływająca na zdjęcie jest świadomość fotografa, że zwalniając migawkę na kliszy uzyskał już gotowe zdjęcie – na cyfrze wie, że dopiero będzie musiał je zrobić w komputerze. Na koniec ten argument, że na LCD widać zdjęcie. Na LCD jest… obrazek, o którym nic poza tym, że jest ostry, powiedzieć nie można. Autentyczny fotograf po zwolnieniu migawki wie, czy zdjęcie jest, podkreślam JEST a nie, że będzie dobre. Kto tego nie potrafii powinien wziąć się za literaturę albo po prostu dorosnąć. Jeśli fotograf zrobił zdjęcie na kliszy wie, że JEST ono dobre. Jeśli na cyfrze, jedynie przypuszcza, że powinno być dobre.

Ostatecznie więc, fotografia analogowa jest łatwiejsza technicznie i daje lepsze artystycznie efekty.
Ostatecznie zdjęcie na ścianie mówi samo za siebie. Założyłem, że ten bog nie jest poświęcony fotografii reporterskiej ani reklamowej, dla których cyfra jest świetnym wynalazkiem.

P.S.
Chyba każdy już zdążył zauważyć, że łatwiej jest wziąć ołówek i naszkicować coś na papierze niż otworzyć komputer i myszką lub piórem elektronicznym mazać po ekranie.

Wreszcie mnie ktoś utwierdził w moich przekonaniach :-)
Zgadzam się z poprzednikiem. Analogowo po prostu się wie czy już wyszło, czy potrzeba jeszcze dwóch trzech klatek.

Rudolfie, ten temat mozna by bylo ubrac w 10 tys. sukienek. Kluczowa sprawa jest niepokoj, ktory sie rodzi przy pracy z analogiem. Czy wszystko poszlo zgodnie z tym co widzialem w kominku? A widzialem tam rzeczy przeciez przepotwornie pieknej klasy. Cyfre wymyslono, zeby nie bylo niepokoju. Ja to widze tak: analog (w moim przypadku kwadratowy hassan) do slow drive. Czyli poznajemy czlowieka. Mapujemy jego twarz, sylwetke, dusze i jej radosci oraz niepokoje. Pozwalamy aby kadry z tej mieszanki narodzily sie same w wyobrazni. Jak juz beda zbyt natarczywie chcialy przychodzic na swiat (to smiganie w podbrzuszu) to umawiamy sie z modelem/ka i z drzeniem serca przystepujemy do uwieczniania. Swojego MK2 chwale bardzo do komercji na juz i wczoraj oraz za mozliwosc krecenia pieknych klipow z moja coreczka w roli glownej ;). Suma sumarum. Dwa aparaty i ani grama wiecej. Ten drugi to cyfra. Ps. moze chcialbys popatrzyc znow na swego distagona przy kawie?

Nino Rhaarnoord dorzuca swój komentarz.
Zanim coś napiszę o fotografii analogowej i cyfrowej kilka uwag podstawowych.

Fotografią rządzą tylko dwie zasady: 1) światło robi fotografię 2) kompozycja robi fotografię. Kompozycja jest zrozumiała dla wszystkich, ale światło nie. Kto nie potrafi rozpoznawać szeregu rodzajów światła i wykorzystywać konkretne światło na wiele sposobów ten nie zrobi dobrego zdjęcia. Ta umiejętnosć jest wrodzona i niestety tylko nieliczni robią dobre zdjęcia choć bardzo wielu posługuje się aparatem. To uwaga na wstępie dla tych co nie wiedzą dlaczego nic im nie wychodzi a także dla tych co stawiają pierwszy krok w fotografii i wskazanie im prawidłowego kierunku. Kto tych dwóch zasad nie przestrzega nigdy nie zrobi dobrego zdjęcia. Nie ma co próbować obalać tą prawdę. Trzeba po prostu się do tych zasad stosować zawsze za każdym razem. To podstawowe kryterium selekcji w fotografii.

Dalej. Fotograf to ten kto kieruje wizjer na objekt i wciska spust mogawki. Nic więcej. Wykonywanie odbitki lub wydruku to zupełnie inna praca. Fotograf to twórca-rzemieślnik a ten kto robi odbitki lub wydruki to producent-rzemieślnik. Dlatego wielu znakomitych fotografów stwierdza, że to czym się fotografuje nie ma znaczenia. To czym zostało zdjęcie zrobione i jakość zdjęcia jest istotna wyłącznie dla producenta odbitek. Warto ten podział sobie dobrze przemyśleć i stwierdzić czy aby się nie jest producentem zamiast fotografem. To drugie kryterium selekcji w fotografii.

Trzecie kryterium – talent. Są tego 3 rodzaje. 1 talent wybitny – ktoś łatwo i szybko robi to, co ktoś inny musi robić w trudem i np. wiele dni. 2 talent rzeczywisty – do wykonania pracy potrzeba tutaj pewnego trudu, są popełniane błędy ale ostatecznie w rozsądnym czasie kończy się pracę z oczekiwanym efektem. 3 talent fikcyjny – tutaj pracuje się długo z wielkim trudem w męczarniach ale efekt można uzyskać zadowalający nawet bardzo dobry. Jak widać na każdym poziomie można uzuskać efekt satysfakcjonujący. Ale… w praktyce nie warto, jeśli nie jest się rzeczywiście lub wibitnie utalentowanym w dziedzinie fotografii, zabierać się za robienie zdjęć. po prostu koszt takiej działalności jest tak duży, że cała działalność jest w praktyce (czas, ograniczenia biologiczne) niewykonalna. Dlatego jest tak wielu amatorów, hobbystów.

I teraz przechodzę do fotografii analogowej i cyfowej. Ale… czy ta kwestia ma w tym miejscu jakieś znaczenie? Tak ma. Dla producentów i hobbystów. Dla fotografów nie. Oni to mają w dużym poważaniu. Drogi adepcie fotografii sam sobie rzetelnie odpowiedz kim jesteś.

Komentarz ten napisałem na pochwałę fotografii.

Znak czasów. Nie dziwi mnie to co przeczytałem. To nie przesunięcie tektoniczne, a raczej zapadlisko powstałe poprzez zbytnie nagromadzenie osadu na powierzchni. W głębi zawsze istniała szczelina tolerancji dla „nowego”. Teraz górne warstwy nie wytrzymały i powstała depresja. Po prostu ludzie dziś zbyt mocno są atakowani na każdym kroku nowoczesnością. Świat staje się coraz szybszy i coraz bardziej głośny. Jedyna metoda ucieczki i ratowania skołatanych nerwów to regres. Stąd agroturystyka (współczesna odmiana chłopomanii nowopolskiej), „chłopskie jadło”, działy z artykułami do „hendmejdu” w Empikach oraz wspomniane w tekście żółte notatniki. Człowiek czuje że coś traci w pogoni za nowoczesnością. Przystaje więc i robi krok wstecz. Jednak nie po to by to odzyskać, bo to już jest niemożliwe (ile dni wytrzyma Kowalski bez telefonu komórkowego?), lecz aby dowiedzieć się czym owo „coś” było. Ot, taka sentymentalna archeologia.

@Jacek Gąsiorowski: masz go jeszcze?
Z chęcią popatrzę jak się sprawuje ;)
(odezwij się plz na maila)

@zszafy: nie wiem, czy to tylko sentyment. Według mnie to ma swoje mocne uzasadnienie (nie emocjonalne, a racjonalne) – używanie notatników zamiast komputerów… Tylko nie zawsze, do czego zresztą doszedł na końcu autor. :)

Jasne, Rudolfie, ze nie tylko sentyment sprawia że poddajemy się takiemu „wstecznictwu”. Jednak to zmęczenie postępem pozwala nam w pełni docenić racjonalne powody dla stosowania starych, sprawdzonych technik i technologii. Ci sami ludzie z agencji, którzy dziś szkicują na żółtym papierze, w czasach boomu informatycznego pierwsi wyrzucali przez okno szkicowniki i notesy. Dziś okres rewolucyjnych nowinek mamy za sobą i postęp nie jest tak ekscytujący jak jeszcze dziesięć lat temu. Zaczyna więc się nudzić i ludzie znowu zauważają powody dla których warto powrócić do dawnych sposobów.

Najlepsze w tym wszytskim jest to, że do analogów wracają nie tylko doświadczeni, wieloletni fotografowie, ale młodzi, wychowani na technologii i cyfrach ludzie, którzy dostrzegają w nich duszę…

Jako agent fotografii analogowej przyszedłem tu by siać ferment.

tak samo jak w muzyce popularny stał się mp3 a dobrego brzmienia szuka się na winylu, tak samo będzie w fotografii. to co popularne będzie cyfrowe to co dobre analogowe. stoimy już u progu tej zmiany, wielu już tak uważa, ale panuje jakaś poprwaność polityczna i oni boją się mówić o tym głośno. zgadzam się, że młodzi ludzie, dla których technika cyfrowa to coś zwyczajnego, szukają po prostu tego co dobre. dlatego oni pierwsi zaczną o tym mówić wprost bez obaw.

ja też szukałem tego co dobre. nie miałem ambicji. będąc nikim, za pomocą aparatu i fotografii, nie dążyłem do tego, aby stać się kimś – aby mnie podziwiano no i abym zrobił karierę i zdobył pieniądze. po prostu zauważyłem, że jestem wielkim artystą, z nikim nie konsultuję swoich dzieł, sam wiem czy są dobre czy nie, nikogo o nic nie pytałem. uznałem, że potrzebuję budować te obrazy i fotografować je. stać mnie na dobry sprzęt fotgraficzny i posiadałem bardzo drogi aparat cyfrowy canona oraz naturalnie kilka szkieł. miałem w ręku kilka innych lustrzanek cyfrowych, fotografowałem z użyciem przystawek do średniego formatu. nie jestem zawodowym fotografem, nic nie muszę, robię co chcę i jak chcę, sam wszystko oceniam i mam w nosie opinię tzw. większości. jedno na pewno mogę powiedzieć. nigdy nie podniecało mnie to, że trzymam w ręku świetny drogi cyfrowy aparat. jestem chłodny do bólu. interesowało mnie tylko jedno – wydruki. fotografia na monitorze? wystarczy najtańsza, najprostsza lustrzanka cyfrowa. na monitorze oglądam jedynie zdjęcia gołych dziewic, choć częściej ogladam je w realu. co do wydruków. w 3 studiach profesjonalnych fotograficznych zrobiono pliki i wydruki niemal takie same. to jest już standard w fotografii cyfrowej – wszystko wygląda technicznie tak samo. jako zimny drań stwierdziłem, że mi się to nie podoba, że wszystko jest jakby z „jednej fabryki”. usiadłem sam do komputera i wyszło inaczej, ale była to niestety imitacja oczekiwanego przeze mnie obrazu, taka wariacja na temat oryginału a nie oryginał. pomijam stronę techniczną wydruków – liczne próby zanim wyjdzie coś sensownego ale i tak ten wydruk jest namiastką prawdziwej odbitki. no i ta super jakość obrazu cyfrowego – nie do zniesienia.

fotografia wyzwala u odbiorcy doznania estetyczne. i tyle. żadnej filozofii na temat techniki. czasami bardzo dobra fotografia pobudza wyobraźnię odbiorcy – widzi on jakiś obraz a jego wyobraźnia idzie dalej poza kadr, dalej do innych miejsc, do innych spraw, by na końcu tej eskapady, co oczywiste, trafić do łoża jakieś cudownej matrony nocną porą. jakość techniczna jest więc zbędna. więcej – jeśli obraz na fotografii będzie technicznie lepszy od realnego to odbiorca może uznać go za sztuczny. oczywiście ludzie chcą doskonałych technicznie urządzeń ale od obrazu malarskiego lub fotograficznego oczekują czegoś innego – czegoś co wzbudzi w nich doznania estetyczne lub poruszy wyobraźnię.

ostatecznie więc całkowicie świadomie i samodzielnie, bez jakichkowleik naciksów sprzedałem cały sprzęt cyfrowy i kupiłem używany sprzęt wyłącznie średniformatowy. od tego czasu wyjmuję kliszę i nic więcej nie robię ze zdjęciem. odbitki robi stary pryk przed emeryturą. jakość odbitek i ich głębia, węgiel i kawa, ostrość znakomite. odbitka szybko w dużym formacie. no i brak tych zmartwień z prawidłową ekspozycją. przyznaję, że nie używam slajów i dlatego czasem mogę znacznie się pomylić z ekspozycją (w cyfrze musi być idealnie w punkt). dzięki temu opanowałem 5-6 wzorców i ustawiam światło na wyczucie z doskonałym skutkiem – naturalnie wyjątkowo jak muszę. no i jestem mistrz /cesarz / twórca / Wielki Pan itp., nie zniżam się do roboty w studiu. pachołek kąpie moje zdjęcia.

moim zdaniem po wielu doświadczeniach muszę stwierdzić tak: każdy chwali swój sprzęt, swoją metodę itd. dzisiaj wielu ludzi nabyło drogi sprzęt cyfrowy i robią wszystko aby uzasadnić, że ze zdjęciami z tego sprzętu, wszystko jest ok. ale nie jest. i oni i też to widzą. jednak kombinują i szukają potwierdzenia, że jednak jest ok wśród innych podobnych sobie.

czy ktoś widział fotografię cyfrową równocześnie z pięknym ziarnem (kawa) a przy tym z ostrymi krawędziami na obiekcie i z tłem o bardzo niskiej rozdzielczości? nobla temu kto zdoła takie zdjęcie pokazać. albo głębokie, butelkowe zdjęcie równocześnie lekko zadymione, na którym buty, włosy i faktura ubrania nadal mimo zadymienia są wyraźnie, realistyczne wyglądające tak, że wydaje się, że można ich dotknąć.

nie opowiadajmy sobie bajek. cyfra jest dobra do szybkiego reportażu i mody do setek pism weekendowych. kto ma oko, wie o co chodzi i ma jaja, ten bierze analog średniego formatu. kto z cyfrą, a nie zarabia na niej, ten frajer-amator.

P.S.
tak widzę to dzisiaj. nie jest wykluczone, że fotografia cyfrowa w przyszłości to będzie zupełnie inna bajka niż dzisiejsza tzw.fotografia cyfrowa. wtedy trzeba będzie siąść i znowu się nad tym wszystkim zastanowić . ale dzisiaj wszystko wygląda klarownie.

@Kunta: mam nadzieję, że nie wywołasz świętej wojny; tak czy siak, dzięki za tak obszerne słowo :)

@Rudolf
moje wystąpienie było incydentalne. na pewno nie będę szalał i wprowadzał zamieszanie na Twoim bardzo przyzwoitym blogu. od czasu do czasu zaglądam na Twój blog lecz nie komentuję, uznając prawo każdego do tego co chce i jak chce robić. ten artukuł mnie ośmielił. wiesz chciałbym speuntować wszystkie moje dywagacje tym (bo także one mogą okazać się nic nie warte), że ostatecznie liczy się tylko zdjęcie na ścianie i ocena odbiorcy. jeśli wojna – to wojna! wojna pod szyldem: foty na ściany!
pozdrawiam Cię i powodzenia.

Rewelacyjny tekst, analogi forever ! :)

hmmm.. to też wiemy :)

Tekst istotnie ciekawy i przekorny, ale wywoływanie świętej wojny w celu wykazania absolutnej wyższości jednej techniki nad drugą jest – w moim przekonaniu – bezcelowe. Fotografia analogowa ma bezsprzecznie swoje ogromne zalety, a i względy sentymentalne nie są pozbawione znaczenia (w tym przyjemność obcowania z solidnymi, ponadczasowymi konstrukcjami mechanicznych aparatów fotograficznych i magią obróbki ciemniowej). Ale… okresy przełomów i rozstania są zawsze trudne i bolesne. Przeżywali to już nasi poprzednicy w okresie przejścia z dagerotypii (obrazy o niepowtarzalnym uroku) na kolodion, a następnie miłośnicy fotografii kolodionowej przy przejściu na suche płyty i błony zwojowe. Warto o tym pamiętać.
Nie zapominajmy także o tym, że naprawdę dobre i ciekawe zdjęcie obroni się zawsze, a najmniej istotnym pytaniem będzie pytanie o rodzaj i markę użytego aparatu.
Używanie techniki cyfrowej jest w coraz większej mierze podyktowane koniecznością ekonomiczną, bowiem dostępność i cena sprzętu i materiałów fotograficznych są zawsze pochodną wielkości produkcji. Nie bez znaczenia jest i to, że wielu amatorów nie ma warunków do urządzenia własnej ciemni i czasu na poszukiwanie coraz droższych i trudniej dostępnych materiałów analogowych, nie wspominając o czasie na ich obróbkę.
Na razie obydwie techniki (analogowa i cyfrowa) współistnieją i oby tak było jak najdłużej. Cieszmy się zatem i fotografujmy tym, na co możemy sobie pozwolić, byle mądrze, z rozwagą i dobrze. Pamiętajmy także, że względna taniość fotografii cyfrowej nie uzasadnia traktowania aparatu jak karabinu maszynowego i wychodząc na zdjęcia robione dla własnej satysfakcji wcale nie musimy przynosić do domu setek zdjęć – wystarczy kilka dobrych.
P.S. A i tak zawsze zachowam sentyment do Flexareta i Rolleiflexa, które skutecznie uczyły mnie rozwagi przy fotografowaniu i dzięki swym ograniczeniom dawały nieporównanie większe poczucie wolności, niż torba wypełniona kilogramami nowoczesnego sprzętu.